Biedermeier w meblarstwie

Na przestrzeni wieków w architekturze, sztuce, a także w meblarstwie przewinęło się wiele różnych stylów, których świadectwem po dziś dzień są rozmaite budowle, obrazy i rzeźby, a także meble i dodatki do wnętrz. Jednym z popularniejszych przed laty, o którym z pewnością nie raz słyszeli miłośnicy staroci był styl biedermeier. We współczesnych antykwariatach wciąż znajdziemy oryginalne meble w stylu biedermeier. Z jakich lat one pochodzą? Kiedy i gdzie narodziła się ta estetyka? W jakim okresie biedermeier w meblarstwie przeżywał swój rozkwit? Jakie są jego podstawowe wyznaczniki? Czym na tle wszystkich pozostałych wyróżniają się antyki biedermeier?

Czym jest styl biedermeier?

Styl biedermeier to styl w sztuce, a przede wszystkim w architekturze wnętrz i meblarstwie uznawany za opozycyjny względem pompatycznego, arystokratycznego klasycyzmu i jego odłamu - stylu empire. Jego początki sięgają I połowy XIX wieku, a dokładniej 1815 roku, w którym to na mocy kongresu wiedeńskiego zakończono wojny napoleońskie. Rozwijał się on do roku 1848 roku, czyli do Wiosny Ludów. Biedermeier w meblarstwie był więc skutkiem społecznych i ekonomicznych zmian, jakie następowały w Europie wraz z początkiem nowego stulecia – rozwoju przemysłu, postępującej urbanizacji, umocnienia pozycji mieszczaństwa. I tak też, najpierw w Niemczech i Austrii, później w Danii, północnych Włoszech, w Czechach i Polsce, w odpowiedzi na potrzeby bogacącego się mieszczaństwa, zaczęto projektować i produkować meble w stylu biedermeier. Główne założenie stylu biedermeier brzmiało: „Sztuka od mieszczan dla mieszczan”. Nazywano go też stylem domowego ogniska, wyrażającym upodobanie do wygody i przytulności. Dziś, po wielu latach antyki biedermeier wracają na salony.

Meble w stylu biedermeier

Biedermeier w meblarstwie przypada na lata 1815-1848. Wtedy to rola mieszczaństwa w społeczeństwach niemieckim, austriackim, włoskim, czeskim i polskim zaczęła się umacniać. Do mieszkań w mieście, zdecydowanie skromniejszych i nie tak przestronnych, jak szlacheckie dworki i pałace nie pasowały bogato zdobione, drogie i problematyczne w utrzymaniu meble empire. W taki oto sposób na rynku pojawiły się meble w stylu biedermeier - solidne, trwałe, bazujące na klasycystycznych formach, jednak pozbawione zbędnych dekoracji, a przez to prostsze, bardziej minimalistyczne, wciąż eleganckie, o gładkiej powierzchni na wysoki połysk. Antyki biedermeier wykańczano fornirem z lokalnych gatunków drzew – orzecha, dębu, klonu, wiązu, jesionu, brzozy, wiśni, gruszy. W zestawieniu z prostotą kształtów, tym, co dekorowało komody, szafy, kredensy, witryny, biblioteki, biurka i stoły w stylu biedermeier było właśnie usłojenie. Czasem meble te ozdabiano intarsją i malowano na czarno, by przypominały modele wykonane z drewna hebanowego. Wobec tego, to nie modernizm, jak powszechnie się uznaje, lecz biedermeier w meblarstwie jako pierwszy ukazał piękno prostoty oraz materiału samego w sobie.

Antyki biedermeier

Choć biedermeier w meblarstwie królował niespełna pół wieku, wywarł ogromny wpływ na późniejszą historię sztuki i architektury wnętrz. Z czasem, gdy mieszczaństwo zaczęło się coraz bardziej bogacić i w związku z tym poszukiwać droższych, efektowniej dekorowanych mebli, w stylu biedermeier pojawiła się nowa, bujna ornamentyka i fantazyjne formy. Styl biedermeier został wyparty przez styl Ludwika Filipa. Z czasem stał się inspiracją dla jeszcze innego stylu – modernistycznego. Do tej pory piękne, oryginalne, często unikatowe antyki biedermeier można znaleźć w antykwariatach takich, jak MebleRetro.