RELIKWIARZ MONSTRANCJOWY BAROK ok. 1750r ŚW. JAN NEPOMUCEN

RELIKWIARZ MONSTRANCJOWY
ŚW. JAN NEPOMUCEN, ok. 1750r

• barokowy relikwiarz monstrancjowy, prawie w całości złocony
• datowany na XVIII wiek, ok. 1750 rok
• gloria relikwiarza uformowana została ze strzępiastych, licznych promieni, na które nałożony jest kontrastujący ozdobny wieniec
• w jego centralnej części znajduje się owalna puszka z przeszkleniem od przodu, a od tyłu z drzwiczkami, na których widnieje napis IHS
• wewnątrz znajduje się wizerunek Świętego Jana Nepomucena, namalowany na płótnie, ozdobiony wokół złotymi nićmi
• powyżej i poniżej puszki, również otoczonej złoconym ornamentem, znajdują się ozdobne anielskie główki
• podstawa repusowana, z ozdobnym wzorem
• rewers niedekorowany
• całość zwieńczona krzyżem
• relikwiarz zachowany w pełni w oryginalnym stanie

Wymiary:

• wysokość 40cm
• podstawa 15,5x10cm

W Muzeum Narodowym w Kielcach znajduje się monstrancja o formie bardzo zbliżonej do naszego relikwiarza:

https://mnki.pl/pl/o_muzeum/zbiory_online/9,rzemioslo_artystyczne/pokaz/347,monstrancja_promienista,1?s_a=n

Św Jan Nepomucen, jeden z najbardziej popularnych świętych (ur. ok. 1350 w Pomuku, obecnie Nepomuk, zm. 20 marca 1393 w Pradze) – prezbiter, spowiednik Zofii Bawarskiej, męczennik. Około 1380 przyjął święcenia kapłańskie i został kanonikiem przy katedrze św. Wita, Wacława i Wojciecha w Hradczanach. Studiował prawo kanoniczne w Pradze i Padwie. Następnie piastował godność kanonika kolegiaty praskiej św. Idziego, a w 1389 mianowany został wikariuszem generalnym arcybiskupa praskiego Jana z Jenštejna. W związku z zatargiem między królem Czech Wacławem IV a arcybiskupem, Jan Nepomucen popadł w niełaskę władcy i w 1393 został uwięziony. Następnie zrzucono go z mostu Karola do rzeki Wełtawy. Jego ciało złożono w katedrze na Hradczanach.
Według tradycji po otwarciu krypty świętego przed kanonizacją w 1719 okazało się, że jego zwłoki mają nienaruszony język. Według innej wersji, Jan Nepomucen po odmówieniu ujawnienia tajemnicy spowiedzi Zofii Bawarskiej królowi czeskiemu Wacławowi IV (król podejrzewał żonę o niewierność), został poddany ciężkim torturom i w konsekwencji wrzucony do Wełtawy.
Jan Nepomucen został beatyfikowany w 1721 roku przez Innocentego XIII, a kanonizowany 19 marca 1729 przez Benedykta XIII. Już wcześniej uchodził za nieformalnego patrona Czech, a jego kult rozprzestrzenił się na sąsiednie ziemie, zwłaszcza Śląsk.
Jest patronem  jezuitów, Pragi, spowiedników, szczerej spowiedzi, dobrej sławy i tonących oraz orędownikiem podczas powodzi. Jest także patronem mostów oraz wielu kościołów na całym świecie.
Według tradycji ludowej był świętym, który chronił pola i zasiewy przed powodzią, ale również i suszą. Dlatego figury Jana Nepomucena (nepomuki) można spotkać jeszcze dzisiaj przy drogach w sąsiedztwie mostów, rzek, ale również na placach publicznych i kościelnych oraz na skrzyżowaniach dróg.

1148 / 28/12/2021